Activiteiten ABC

Bijeenkomst Alumnivereniging Bijzondere Chemici – 10 mei 2012

De jaarlijkse bijeenkomst van Alumniverenging Bijzondere Chemici (ABC) vindt plaats op donderdag 10 mei 2012. De locatie van deze alumnimiddag is het Wiskunde- & Natuurkundegebouw (De Boelelaan 1085 Amsterdam), zaal F-253. 

Programma

• 15.00 uur: Ontvangst op de 1^ste verdieping in hal M
• 15.30 uur: Lezing dr. Barend van der Meulen, Rathenau Instituut: “Wat hebben we aan wetenschap?”    
• 16.05 uur: Lezing prof.dr. Chris Oostenbrink, Universität für Bodenkultur, Wenen: “Affiniteiten en binding”
• 16.40 uur: Huishoudelijke vergadering (mededelingen, sprekersbestand, onderwerpen, leden/adressen, rondvraag)
• 16.55 uur: Presentatie Hans van Dijk, Pieter Nieuwland College Amsterdam: “Het scheikunde webexperiment, een initiatief van de afdeling Scheikunde en Farmaceutische Wetenschappen”
• 17.45 uur: Reünie met drankjes en broodjes

Opgeven voor deelname bij Laura de Wit: l.w.de.wit@vu.nl

Toelichting bij de sprekers en hun lezingen

Barend van der Meulen: “Wat hebben we aan wetenschap?”
Synopsis
Wetenschap is van cruciaal belang voor de kwaliteit van de samenleving. Deze centrale functie leidt tot opmerkelijke paradoxen. Terwijl de buitenwereld grote verwachtingen heeft van de wetenschap en we vrijwel wekelijks horen over nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen, zijn er tegelijkertijd grote spanningen tussen wetenschappelijke instellingen en de maatschappij. Universiteiten klagen dat ze onvoldoende middelen krijgen en te weinig ruimte om aan echte wetenschap te doen. De buitenwereld (politici, industrie, maatschappelijke groepen) vinden dat wetenschap teveel in zichzelf gekeerd is.  Op basis van historisch inzicht in de dynamiek van wetenschap in de samenleving en op basis van ervaringen en studies in mijn huidige baan, zal ik deze paradox uitwerken. Is de paradox inherent aan de dynamiek van de wetenschap of kunnen we er aan ontsnappen door beter te begrijpen wat wetenschap is en de maatschappij wil?

C.V. Barend van der Meulen
Hij studeerde van 1982-1987 Scheikunde aan de VU en daarna tot 1989 Wetenschapsdynamica aan de UvA. In 1992 promoveerde hij aan de Universiteit Twente op een proefschrift over “De evaluatie van wetenschap”. Na zijn promotie was hij tot 1996 actief als onderzoeker en beleidsmedewerker bij het Ministerie van OCW en de KNAW en tot april 2009 bij de Universiteit Twente. Vanaf 2008 werkt hij bij het Rathenau Instituut en is daar sinds september 2010 hoofd van de afdeling Science System Assessment. Zijn huidig onderzoek bij het Rathenau Instituut richt zich op internationalisering van wetenschap en wetenschapsbeleid. Belangrijke thema’s daarin zijn Europeanisering van wetenschap, internationale onderzoeksprogramma’s en de invloed van internationale regimes op locaal onderzoeksmanagement; evaluatie van onderzoek en met name de vraag hoe maatschappelijke opbrengsten van onderzoek geëvalueerd kunnen worden.

Chris Oostenbrink: “Affiniteiten en binding”
Synopsis
In veel onderzoeksgebieden worden om verschillende redenen geavanceerde computermodellen ingezet. In de moleculaire wetenschappen bieden dergelijke modellen bij uitstek de mogelijkheid om experimenten op moleculair niveau te rationaliseren en uiteindelijk te voorspellen. Aan de hand van het voorbeeld van ligand-binding zal ik demonstreren hoe computermodellen ingezet kunnen worden om de verschillende aspecten te beschrijven. Ik wil daarbij de microscopische processen vergelijken met macroscopische situaties in mijn leven als wetenschapper en uiteindelijk komen tot een kwantitatieve beschrijving van moleculaire affiniteiten.

C.V. Chris Oostenbrink
Hij studeerde van 1995 tot 2000 zowel Scheikunde als Farmacochemie aan de VU. Na zijn afstuderen vertrok hij naar de ETH in Zürich voor een promotie bij Wilfred van Gunsteren op het gebied van moleculaire simulaties en vrije energie berekeningen. Direct na zijn promotie in 2004 keerde hij terug naar de VU, nu als universitair docent in de groep Moleculaire en Computationele Toxicologie, onder leiding van Nico Vermeulen. In 2009 begon hij een nieuwe onderzoeksgroep in Wenen, waar hij sinds 2011 de leerstoel voor Moleculaire Modellering en Simulatie bekleedt aan de Universität für Bodenkultur (Universiteit voor Natuurlijke Hulpbronnen en Levenswetenschappen).

Hans van Dijk: “Het scheikunde webexperiment”
Synopsis
Het doel van dit unieke project is om door middel van een interactief online scheikunde experiment VWO leerlingen te enthousiasmeren en ze in aanraking te brengen met een vorm van experimenteren die laat zien hoe belangrijk flow chemie in onderzoek is. Het gaat hierbij om een online experiment, met daaraan gekoppeld een internetforum waarin scholieren met elkaar kunnen discussiëren over de waarnemingen, de resultaten en de verslaglegging.
In het online experiment gaan leerlingen aan de slag met de synthese van methyloranje met behulp van flow chemie. Methyloranje behoort tot de azokleurstoffen met de karakteristieke N = N groep, waarvan het vermoeden bestaat dat deze kankerverwekkend is. De vraag is dan ook hoe we op kleine schaal in een microprocessor een zo hoog mogelijke opbrengst van methyloranje kunnen krijgen. In het webexperiment kunnen de leerlingen verschillende reactieomstandigheden instellen. Met behulp van een spectrofotometer wordt de hoeveelheid methyloranje bepaald. Dit levert de leerlingen data op waarmee zij berekeningen kunnen uitvoeren.

C.V. Hans van Dijk
Hij studeerde van 1968 tot 1975 scheikunde met hoofdvak Fysische Chemie en uitgebreid bijvak natuurkunde aan de Vrije Universiteit. Na zijn doctoraalexamen werd hij docent scheikunde en natuurkunde aan de Christelijke Scholengemeenschap Amsterdam-Oost, thans Pieter Nieuwland College geheten. Bijzonder is dat op 4 november 2011 aan deze school het Wubbo Ockels Regio Laboratorium werd geopend. Dit is een uniek bèta laboratorium met bijzondere faciliteiten op het gebied van natuur, leven en technologie, dat dankzij inspanningen van hem kon worden gerealiseerd. Hij is één dag in de week verbonden aan de afdeling Scheikunde en Farmaceutische Wetenschappen van de VU om de aansluiting tussen het voortgezet onderwijs en de universiteit te versterken.